Onthulling cenotaaf voor Congolezen die overleden tijdens Wereldtentoonstelling 1894

Vandaag werd op de begraafplaats Schoonselhof een cenotaaf onthuld, met de namen van de zeven Congolezen die tijdens de Wereldtentoonstelling van Antwerpen om het leven kwamen.

De zeven figureerden mee in het tijdelijke Afrikaanse dorp, een onderdeel van de koloniale tentoonstelling dat vlak bij het huidige KMSKA stond opgesteld. Ze stierven aan dysenterie en longaandoeningen.

De inhuldigingsceremonie werd georganiseerd door het Consulaat-Generaal van de Democratische Republiek Congo en de Congolees-Vlaamse Gemeenschap Antwerpen (CVGA) in samenwerking met stad Antwerpen. Ze vond plaats in aanwezigheid van Antwerps burgemeester Els van Doesburg, schepen voor erediensten Stijn De Rooster en schepen voor begraafplaatsen Ken Casier. ​

De plechtigheid stond in het teken van historische erkenning en menselijke waardigheid. De datum van 12 mei werd gekozen in samenspraak met vertegenwoordigers van de Congolese gemeenschap, en is ook de dag waarop de eerste van de zeven Congolezen in 1894 overleed. Het programma omvatte toespraken, een moment van stilte, culturele bijdragen en een symbolische bloemenhulde.

Zichtbare herinneringsplaats

Dankzij de cenotaaf krijgt een stuk geschiedenis van de Antwerpse Congolese gemeenschap een zichtbare plaats van herinnering. Het memoriaal nodigt uit tot reflectie over het verleden en benadrukt het belang van dialoog en wederzijds respect in de stad van vandaag.

Burgemeester Els van Doesburg: “Als stad dragen we de verantwoordelijkheid om ook moeilijke hoofdstukken uit onze geschiedenis onder ogen te zien. Deze herdenking van de zeven Congolezen uit 1894 is een moment van erkenning en respect. Ze biedt ons de kans om stil te staan en samen in dialoog te gaan.”

Schepen voor erediensten Stijn De Rooster: “Antwerpen zal Sabo, Bitio, Isokoyé, Manguesse, Binda, Mangwanda en Pezo nooit vergeten. Hun aangrijpende en confronterende verhaal raakt ieders hart. Met deze cenotaaf op een waardige en zichtbare plek erkennen en herdenken we hen op gepaste wijze. Tegelijk sturen we samen met de samenhorige en veerkrachtige Congolees-Antwerpse gemeenschap een positieve boodschap van hoop en harmonie de wereld in.”

Ken Casier, schepen voor begraafplaatsen: ‘Onze begraafplaatsen hebben in Antwerpen niet louter een functie van begraven. Ze spelen ook een belangrijke rol in verwerking, rouw en troost. Daarnaast hebben ze ook een relevante functie als herinnering, waarbij zeker ons Schoonselhof als stadsgeheugen fungeert. Deze cenotaaf doet ons herinneren & reflecteren aan wat in het verleden is gebeurd en stilstaan bij diegenen die daarbij het leven lieten.”

Volgens Christelle Yoka van de CVGA was de herdenking een belangrijk moment van erkenning: “Wat in 1894 is gebeurd, raakt nog steeds aan hoe wij vandaag naar elkaar kijken en samenleven. Deze herdenking is voor ons geen eindpunt, maar een eerste stap om mensen hun plaats in de geschiedenis terug te geven. Dat we dit samen kunnen doen met het stadsbestuur is hoopgevend en betekent veel voor onze gemeenschap. Het is een begin van erkenning die we al generaties lang hebben gemist.”

In de mediagalerij staat de foto van de cenotaaf. Opgelet, dit beeldmateriaal is uitsluitend bedoeld voor publicatie in de pers.