Vastgoedstrategie voor stedelijk patrimonium goedgekeurd
Het Antwerpse college keurde de vastgoedstrategie voor het stedelijk patrimonium goed. Hiermee zet stad Antwerpen koers naar een slimme, efficiënte, duurzame en beheerbare vastgoedportefeuille, die klaar is voor de toekomst.
De vastgoedportefeuille van stad en OCMW Antwerpen is omvangrijk, verouderd en moeilijk beheer(s)baar. Heel wat factoren zoals een structurele onderhoudsachterstand, klimaatdoelstellingen, stijgende kosten, wettelijke veiligheidsverplichtingen én de nood aan efficiënter ruimtegebruik maken een fundamentele koerswijziging noodzakelijk. De huidige situatie is niet langer houdbaar, noch financieel haalbaar.
De goedgekeurde geïntegreerde vastgoedstrategie mikt op optimalisatie, slim en gedeeld ruimtegebruik, verduurzaming en noodzakelijke reductie. Ze zal de leidraad vormen om de stedelijke vastgoedportefeuille beheer(s)baar en duurzaam te maken voor de toekomst. Dat sluit aan bij de ambities uit het bestuursakkoord.
Uitvoerige analyse
In 2024 werd een uitvoerige analyse gemaakt van de omvang van de stedelijke vastgoedportefeuille met het aantal gronden en gebouwen, al dan niet in gebruik door stedelijke diensten:
- De totale vastgoedportefeuille van de stad en OCMW bestaat begin 2025 uit 1048 gebouwen.
- Ook de staat van het patrimonium is onderzocht. Daaruit is onder meer gebleken dat de instandhouding van de vastgoedportefeuille steeds complexer wordt. Daarbij is een duidelijke verschuiving zichtbaar: van onderhoud dat gericht is op instandhouding naar onderhoud dat inspeelt op veranderende wetgeving gecombineerd met functionele eisen. Hoewel het investeringstempo de laatste jaren veel hoger lag dan voordien, is het nog niet gelukt om de veroudering van het patrimonium tegen te gaan.
Een slimme, structurele, kostenefficiënte, duurzame aanpak, in plaats van ad hoc beheer, is nu noodzakelijk.
Beslissingsflow als kapstok
De vastgoedstrategie zet in op minder maar betere gebouwen, met dubbel gebruik als norm. Een uitgewerkte beslissingsflow moet voortaan richting geven welke panden in portefeuille blijven. Zij zullen samen de duurzame, flexibele en toekomstbestendige vastgoedportefeuille van de stad vormen. Die aanpak laat toe om het stedelijk patrimonium doelgericht en transparant te beheren.
Zo zullen alle gebouwen op basis van hun ‘toekomstwaarde’ een label krijgen: behoud en optimalisatie of reductie. Een analysefase is een noodzakelijke tussenstap. Het stedelijk dienstverleningsaanbod blijft daarbij steeds maximaal gegarandeerd.
- Gebouwen die na het doorlopen van de beslissingsflow bij behoud en optimalisatie terechtkomen, blijven behouden. Gedeeld gebruik wordt daarbij maximaal gestimuleerd, en aanvullende stedelijke functies worden onderzocht. De werking blijft gegarandeerd, met prioriteit voor veiligheid en wetgeving, waarbij de panden worden geoptimaliseerd en verduurzaamd op basis van een langetermijnplanning.
- Gebouwen met een lage toekomstwaarde of te hoge renovatiekosten worden opgenomen in het actieplan reductie. Het gaat om vastgoed dat niet bijdraagt aan stedelijke doelstellingen of niet voldoet aan minimale eisen (wetgeving, veiligheid, toekomstwaarde). Dat zal worden uitgefaseerd, en het gebruik ervan wordt afgebouwd.
Niet-strategisch of overtollig vastgoed wordt, na een strategische toets, verkocht. Die toets is gebaseerd op volgende criteria:
- Ligging;
- Inpassing in een groter geheel of een lopende/voorziene gebiedsontwikkeling;
- Icoonwaarde voor de stad;
- Omvang van het terrein;
- Uniciteit van het perceel.
Andere actoren zijn beter geplaatst om deze panden of gronden zonder stedelijke meerwaarde een nieuwe invulling te geven. De opbrengsten gaan naar het centraal vastgoedfonds van de stad. Dat fonds wordt prioritair ingezet voor de kwalitatieve verbetering van het te optimaliseren patrimonium.
De komende jaren zal AG Vespa intensief samenwerken met de andere stedelijke diensten om dit ambitieuze plan te realiseren.
Schepen voor patrimonium en financiën Koen Kennis: “Met een bruto vloeroppervlakte van 1,8 miljoen m², wat overeenkomt met bijna 9 keer het Louvre, beschikken we over een zeer omvangrijke en waardevolle vastgoedportefeuille. Dit plan zet nu onze ambities duidelijk in de verf om richting een toekomst te werken met minder maar slimmere en veiligere gebouwen, en dubbel gebruik als norm.”
Hieronder kan het document met de volledige vastgoedstrategie gedownload worden:
