Stadsdichter Ruth Lasters schrijft hommage aan Herman de Coninck

Op 22 mei is het vijfentwintig jaar geleden dat dichter Herman de Coninck overleed in Lissabon. In zijn geboortestad Mechelen en latere woonplaats Antwerpen wordt Herman de Coninck uitgebreid herdacht. Antwerps stadsdichter Ruth Lasters schreef een hommagegedicht voor Herman de Coninck, een dichter die nog steeds van groot belang is voor haar.

Herman de Coninck (1944-1997) staat bekend als de man die zijn volk poëzie leerde lezen. Hij was dichter, journalist, criticus, essayist en tijdschriftleider.
​Al op vijftienjarige leeftijd was hij vastberaden om schrijver te worden. Na zijn middelbare school trok hij dan ook naar Leuven om er Germaanse filologie te studeren.

De Coninck startte zijn professionele leven in 1966 als leraar, maar al snel, in 1970, werd hij redacteur bij het weekblad Humo. Samen met Piet Piryns deed hij daar spraakmakende interviews. In 1983 verliet hij Humo om een nieuw literair-journalistiek tijdschrift te leiden, het Nieuw Wereldtijdschrift. Als tijdschriftmaker, essayist en geliefd en succesvol dichter had De Coninck een uiterst invloedrijke positie in de literaire wereld van die jaren.

Met zijn eerste dichtbundel De lenige liefde (1969) maakte hij poëzie toegankelijk voor iedereen. De Coninck herwaardeerde hierin de gewone taal en dus ook het gewone leven. De gedichten waren in vorm en inhoud een reactie op de experimentele poëzie van de periode daarvoor. Door hun eenvoudige vertelvorm, opgewekte toon, de nuchtere, gewone en toegankelijke taal werd deze poëzie razend populair.

De Coninck overleed in 1997 plotseling, na een hartstilstand op straat in Lissabon. Hij werd begraven op het ereperk van de Antwerpse begraafplaats Schoonselhof.
​Aan het Tramplein in Antwerpen, vlakbij het huis waar de dichter woonde, werd het gedicht Thuis aangebracht, dat intussen heeft plaatsgemaakt voor een gedenkplaat met een portrettekening van de hand van zijn dochter Laura De Coninck. Een beeld ontworpen door Elke van Steenbergen kreeg in 2016 een plaatsje in de Antwerpse Zoo. In 2017, twintig jaar na het overlijden van de dichter, verscheen een biografie geschreven door Thomas Eyskens. Sinds 2007 wordt de ook Herman de Coninckprijs uitgereikt, een poëzieprijs. Het Letterenhuis bewaart 54 dozen met archiefmateriaal van Herman de Coninck.

Copyright headerfoto: Letterenhuis

Bloemenvoedsel ​ ​ ​ ​ - ​ ​ ​ ​ Hommage aan Herman de Coninck

Zoals je trek- en standvogels hebt, Herman,
​zo zijn er trekverzen, die na een dichters dood ​
​in boeken en archieven overwinteren
​en standverzen die blijven waar ze zijn, in hoofd en hart
​van ieder die ze las

zoals ‘Hij had gehoopt dat het zonder herfst kon. Ineens sneeuw. ​
​De ascese van wit. De precisie van kou. Minder moet zorgen ​
​voor betekenis, meer moet ervan genezen – ’

Goede dichters worden nog heel lang gebloemleesd.
​Maar het verzameld werk van een sublieme dichter, ​
​wiens helderheid tot opstuivende ​
​troost gist, Herman,
​heeft iets weg van een bloemenvoedselbank

vol poederzakjes voor ​
​alle markt-non-conforme rozen: te broos, te krom, te doornig of
​het openknopcommando niet geërfd.

Onder de spoorbrug bij Berchem station
​stel ik me wel eens voor dat je nu eeuwig door een trein loopt ​
​vol oude rookcompartimenten, waar schrijvers wachten op je scherpe

essayistenblik vol humor en metaforiek. Waarom zou men in godsnaam ​
​gewoon ontmoeten als men ontleden kan zoals alleen ​
​de Coninck?

Verder wilde ik je nog zeggen
​dat Marieke van de bakker nu in café Den Draak werkt. ​
​Ze tapt er dikke, witte kragen, lang niet slecht, terwijl ze met haar ogen zegt:
​'Soms is geluk verdriet. Een naald die Schubert leest.’

Sinds je aan die andere, stille oever bent,
​zie ik het niet langer als toeval, Herman,
​dat de duiven van deze stad vetter en vetter worden
​naarmate het afnemen van de handgeschreven post.
​Alsof ze het er om doen, ze het zien als hun verantwoordelijkheid ​
​te lijken op bundels grauw geworden, nu onbezorgbare
​brieven