Stad maakt overgang naar kleuterschool warmer met doe-pakket

De overgang naar de kleuterschool is een spannend moment. Niet alleen voor de kinderen, maar ook voor de ouders. Stad Antwerpen ontwikkelde samen met verschillende partners het doe-pakket 'Warme Overgang' voor kinderbegeleiders en leerkrachten om die overgang vlotter en warmer te maken. Vandaag werd zo’n pakket voorgesteld in stedelijke kinderopvang Parkvilla in Merksem.

Voor veel kinderen in Vlaanderen begint hun schoolavontuur wanneer ze 2,5 of 3 jaar worden. Dat is een grote stap: ze komen op een nieuwe plek, met nieuwe mensen, nieuwe gewoontes en verwachtingen. Spannend voor het kind, maar net zo goed voor de ouders. Een warme overgang helpt om die stap kleiner te maken. Voor kinderen uit kwetsbare gezinnen is die warme overgang nog belangrijker. Zij ervaren vaak meer stress en dat kan een vlot begin in de kleuterschool moeilijk maken.

“Het is voor kinderen stresserend om de grote stap te zetten van warm nest naar vaak meer dan 20 kinderen voor 1 juf. Het is een goed idee om dat geleidelijk aan te doen, met veel aandacht”, vertelt pedagogisch coach Zoé van stedelijke kinderopvang Parkvilla in Merksem.

Lili en Momo

Met het nieuw doe-pakket 'Warme Overgang' zet stad Antwerpen nu in op een sterke start voor élk kind. Het pakket is het resultaat van een samenwerking tussen de diensten Kinderopvang, Onderwijs en de Huizen van het Kind. ​ Het pakket bestaat uit 16 methodieken in 5 thema's, om de overgang naar de kleuterschool beter, makkelijker en warmer te maken. Elke methode groeide vanuit de praktijk: wat werkt écht, wat maakt verbinding, wat helpt kinderen en ouders vooruit?

In het doe-pakket worden de verschillende tactieken uitgelegd aan de hand van 2 kleine vogeltjes: Lili en Momo, een speelse tweeling die binnenkort zelf naar de kleuterschool gaat. Ze verlaten hun vertrouwde nest, ontdekken nieuwe plekken en ontmoeten nieuwe mensen. Lili en Momo krijgen steun van een heel groot netwerk, waaronder hun ouders, kinderbegeleiders, leerkrachten en andere medewerkers.

(c) Sarah Thienpont

(c) Sarah Thienpont(c) Sarah Thienpont

Schepen voor kinderopvang Nabilla Ait Daoud: "De stap van kinderopvang naar kleuterschool voelt voor het ene kind als een klein sprongetje, voor het andere als een enorme stap. Lili en Momo staan symbool voor elk kind dat uitvliegt, maar dat gelukkig niet alleen hoeft te doen. Met dit doe-pakket willen we medewerkers van Kinderopvang en Onderwijs inspireren, versterken en vooral goesting geven om samen te bouwen aan een warme overgang voor élk kind. We geven hen routines én taal mee voor een zelfzekere start in de kleuterklas!”

Van familieboom tot koffieklets

Eén van de methodes die aan bod komt in het doe-pakket is de familieboom, die kinderen helpt als ze hun ouders missen. Op de poster van een boom worden foto’s gehangen van de ouders. Als een kind droevig is omdat het zijn of haar ouders mist, kan de leerkracht het kind meenemen naar de boom en er samen over praten.

Een andere manier om de overgang naar de kleuterschool gemakkelijker te maken is een bezoekje aan de instapklas. Kinderdagverblijven kunnen afspreken met een kleuterschool in de buurt om al eens op bezoek te komen. Zo’n wenmoment is niet alleen nuttig, maar kan ook gekoppeld worden aan een leuke activiteit voor de kleuters en peuters, zoals samen turnen of spelen. ​

Ook een koffieklets kan helpen: ouders worden uitgenodigd om te praten over hun kind dat binnenkort naar school gaat. Zo kunnen ze ook samen met andere ouders informatie uitwisselen en bezorgdheden met elkaar delen. Dat kan laagdrempelig en gezellig, bijvoorbeeld met een hapje en een drankje. Het doe-pakket bevat verschillende vragen om het gesprek op gang te brengen, zoals de eigen schoolervaringen van ouders en of dit hun eerste kind in de kleuterklas is. ​

“Het nieuwe doe-pakket zal een sterkere start geven aan kwetsbare kinderen”, zegt schepen voor sociale zaken Nathalie van Baren. “Ik geloof sterk in het onderwijs om gelijke kansen voor kinderen te scheppen. Hoe sneller we aan de meet kunnen ingrijpen, hoe meer kansen deze kinderen zullen krijgen. Dat werkt als een accelerator voor de toekomst. Vanuit onze ervaring in de Huizen van het Kind weten we hoe moeilijk het is om sommige ouders te betrekken in de school of binnen andere kansenmachines. We hopen met dit laagdrempelig initiatief de bestaande barrières verder af te bouwen.”

Inschrijven voor traject

Begin februari werd het doe-pakket al voorgesteld aan kinderbegeleiders, leerkrachten en andere medewerkers. Verschillende kleuterscholen en kinderdagverblijven in Merksem zijn al gestart met het doe-pakket, waaronder kinderdagverblijven Parkvilla, Kabouterhuisje, Het Engeltje en Tierlantijn en kleuterscholen Groenendaal, Virgo Maria en Sint-Ludgardis. ​

Juf Ebru van kleuterschool Virgo Maria in Merksem: “Wanneer de ouders glimlachen en de kinderen niet naar huis willen, dan is de warme overgang voor mij geslaagd.”

Andere kinderdagverblijven, kleuterscholen en Huizen van het Kind kunnen vanaf september een traject volgen om het doe-pakket te leren gebruiken. Inschrijven voor dit traject kan via www.antwerpen.be/product/traject-warme-overgang.