Ringpark Groene Vesten: definitief ontwerp goedgekeurd

Het college heeft het definitieve ontwerp van het Ringpark Groene Vesten goedgekeurd. Dat rijgt acht deelparken net buiten de Antwerpse Ring aan elkaar tot een groene gordel. Park Brialmont kreeg intussen al een make-over, en het nieuwe Pomppark Zuid bij het station Antwerpen-Zuid wordt op dit moment aangelegd. Dit definitieve ontwerp omvat de andere deelparken die zich langs de Ring in Berchem uitstrekken, van de Floraliënlaan tot aan de Rodekruislaan. Een geluidswerende muur zal hen afschermen van de Ring, en een nieuw Ringpad zal zorgen voor een vlotte en veilige verbinding voor fietsers en voetgangers. Als alles volgens planning verloopt, starten de werken eind 2027 met de realisatie van deelparken Leeuwerikpark, Polygoonpark, Bruggenpark en Groenenhoek.

Ringpark Groene Vesten is zo’n 190 voetbalvelden groot. Het loopt langs beide kanten van de zuidelijke en oostelijke Ring, van het station Antwerpen-Zuid tot aan het knooppunt met de E34/E313 op de grens van Borgerhout met Deurne. De groene plekken die zich vandaag in dit gebied bevinden, zijn zeer versnipperd en worden sterk beïnvloed door de aanwezigheid van de Ring. Het zijn eerder bufferzones dan gebieden om te wandelen, spelen of verblijven. Dit Ringpark pakt dat aan, en wil al in de nabije toekomst belangrijke positieve effecten genereren voor de leefbaarheid in de naburige wijken. Dat in afwachting van een toekomstige overkapping.

Schepen voor mobiliteit Koen Kennis: “Op het nieuwe ‘Ringpad’ met zes meter brede fietspaden, veilige onderdoorgangen en een aparte wandelstrook wordt het straks plezant fietsen langs de Ring. Dankzij de geluidswerende muren die het park tot wel acht meter hoog afschermen van het verkeer, ontstaat er tegelijk een groene, rustige gordel van Floraliënlaan tot Rodekruislaan. Zo slaan we twee vliegen in één klap: we maken de omliggende wijken leefbaarder én realiseren de modal shift waar Antwerpen al zo lang naar streeft. Ringpark Groene Vesten wordt een plek waar je vlot kan fietsen, wandelen en genieten, midden in een park dat vandaag nog versnipperd en lawaaierig is.”

Lange groene gordel

De zes deelparken waarvan het definitieve ontwerp nu is goedgekeurd, vormen samen een groene gordel van 2,7 km lang, van de Floraliënlaan tot aan de Rodekruislaan. Dit definitieve ontwerp is een verdere uitwerking van het voorontwerp dat in juni 2024 werd goedgekeurd, en is het resultaat van besprekingen tijdens verschillende werkbanken en Ringdagen.

“We zijn verheugd dat Ringpark Groene Vesten in uitvoering gaat. Hiermee kunnen we op korte termijn al concrete winsten boeken in de zuidelijke ringzone op vlak van leefbaarheid: de geluidshinder in het park en woonstraten beperken, betere fietsverbindingen realiseren en mooie parkruimte creëren”, aldus intendant Alexander D’Hooghe.

Ringpad voor fietsers en voetgangers

Het bestaande Ringfietspad van 4 meter breed wordt vernieuwd. Dit nieuwe ‘Ringpad’ zal bestaan uit een 6 meter breed fietspad en een voetpad van 2 meter breed. De ligging ervan is zorgvuldig gekozen: het grijpt zo min mogelijk in op de bestaande bomen en groen. Het Ringpad, dat bovenlokale fietsroutes verbindt met de wijken, gaat telkens onder de verschillende bruggen door, waardoor er vlotte en veilige verbindingen komen tussen de verschillende parkdelen. In die onderdoorgangen zullen, naast de geluidsmuur en het pad, ook ecologische corridors worden aangelegd die de verschillende groenzones verbinden en de migratie van verschillende diersoorten langs de Ring mogelijk maken.

Geluidswerende muur

Om het geluid van de Ring te dempen, komt er over de volledige lengte van het Ringpark en tot 8 meter hoog een geluidswerende muur van roosters gevuld met lavasteen. Langs de parkzijde wordt de muur ingekleed met groen. Omdat de muur dicht tegen de Ring wordt gebouwd, kan het park op heel wat plaatsen groter worden. Die extra ruimte wordt ingezet voor het vernieuwde Ringpad en voor extra groen. Zo komt het achterliggende park in de geluidsluwte te liggen. Opgehoogde groenbermen breken de hoogte van en het zicht op de muur.

Waterbeheer

Ringpark Groene Vesten zal als ‘spons’ fungeren voor de omliggende wijken. Wadi’s vangen het water uit de wijken op en laten het infiltreren. Door een kleilaag te voorzien in hun laagste delen kan er permanent water blijven instaan, zodat er zich in de toekomst natte natuur kan ontwikkelen die bijdraagt aan de biodiversiteit van het park. Alle wadi's worden aan elkaar gekoppeld tot één groot watersysteem.

Vier deelparken, van Leeuwerikpark tot aan Groenenhoek

De aanleg van Ringpark Groene Vesten gebeurt in fases. Park Brialmont kreeg al een make-over, en het nieuwe Pomppark Zuid bij het station Antwerpen-Zuid wordt op dit moment aangelegd. Vervolgens is het de beurt aan de vier deelparken Leeuwerikpark (inclusief fietsbrug over de Grotesteenweg), Polygoonpark, Bruggenpark en Groenenhoek.

De deelparken hebben elk hun eigen identiteit en karakteristieken.

Het Leeuwerikpark is vandaag al een langgerekt wijkpark met bomen, graszones en een speeltuin, tussen de E19 en de Coremansstraat. Het ontwerp behoudt het rustige karakter van het park en geeft extra ruimte om regenwater te bufferen. Natte zones, wadi’s en gevarieerde beplanting verhogen de biodiversiteit. De speeltuin blijft behouden en er komen extra natuurlijke speelelementen bij zoals zwerfkeien en boomstammen.

Vanuit het Leeuwerikpark zal het Ringpad onder de Grotesteenweg duiken, om nadien terug te stijgen en via een nieuwe fietsbrug de oprit naar de Ring te kruisen en dan door de geluidsmuur heen Park Brialmont te betreden.

Het Polygoonpark is een smalle, lange zone langs de Polygoonstraat en de Ring met volkstuinen en een grote hondenweide. De volkstuintjes blijven, maar worden heringericht en gaan onderdeel uitmaken van het nieuwe park. Er komt een centrale ontmoetingsplek tussen de tuinen, een vernieuwde hondenweide en open plekken. Het Ringpad slingert door het park langs groene bermen en de geluidsmuur. Het Polygoonpark ligt op dezelfde hoogte als de Ring, daarom is er een muur van 8 meter hoog nodig. Die wordt ingekleed met groene, hellende bermen. De wandelpaden gaan langs de bestaande bomen en worden aangevuld met vlonderpaden en zitplekken. Er komen extra bomen, struiken en grasland, en wadi’s vangen het water op.

Deze smalle strook bevindt zich tussen de Ring en de pijlers van de Posthofbrug, en de twee spoorbruggen van Berchem. Het ontwerp biedt een veilige, snelle doorgang van het Ringpad, dat langs de geluidsmuur onder de bruggen doorloopt. Een belangrijk knooppunt is de aansluiting met de fietsostrade F1. Die takt vanuit het zuiden aan op het Ringpad aan de Posthofbrug. Er wordt voldoende ruimte voorzien voor fietsers en wandelaars, en voor water en ecologische verbindingen.

Groenenhoek ligt tussen de spoorbruggen en de Borsbeeksebrug. Het ontwerp van het park verwijst subtiel naar de vroegere vesten, met gebogen vormen en lage muurtjes. Het glooiend terrein is ideaal om er wadi’s aan te leggen en water te bufferen. Een door de stad recent aangekocht bosje tussen de gebouwen wordt ingericht als een natuurlijke speelzone met vlonderpaden, en paden naar het dienstencentrum De Meere. De bestaande speeltuin en het trapveldje aan de Corneel Jaspersstraat worden vernieuwd. Het Ringpad slingert tussen de groene bermen langs de Edgar Tinelstraat, het bosje en de geluidsmuur, en daalt uiteindelijk af onder de Borsbeeksebrug.

Toekomstplannen

In een latere fase kunnen nog twee extra deelparken worden aangelegd in het Ringpark Groene Vesten: de parkruimte bij de Floraliënlaan en het Rodekruispark.

Partners en timing

AG Vespa, het autonoom gemeentebedrijf voor vastgoed en stadsprojecten in Antwerpen, coördineert Ringpark Groene Vesten. Het ontwerpteam is Sweco – Greisch – Latz – SWP. Het ontwerp van Ringpark Groene Vesten kwam tot stand in nauwe samenwerking tussen overheden, burgerbewegingen en tal van experten.

In 2026 worden de vergunningsaanvraag en het aanbestedingsdossier voorbereid. Als alles vlot verloopt, zullen de werken starten eind 2027.

Alle informatie over Ringpark Groene Vesten is te vinden op http://www.degroteverbinding.be, klik hier voor de rechtstreekse link.

In de mediagalerij staan het overzichtsplan en toekomstbeelden van de vier deelparken, de onderdoorgangen en de fietsbrug. Opgelet, dit beeldmateriaal is uitsluitend bedoeld voor publicatie in de pers.