Restauratie Antwerps stadhuis bekroond als 'best of the best' bij Europese Erfgoedprijs
Uit 30 winnaars uit 24 Europese landen werd het Antwerpse stadhuis gekozen als een van de vijf Grand Prix-winnaars van de European Heritage Award / Europa Nostra Award 2025. Het stadhuis ontving eerder al een award van de Europese Erfgoedprijs. Een onderscheiding die uitzonderlijke prestaties op het vlak van cultureel erfgoed bekroont.
Eerder dit jaar ontving het Antwerps stadhuis een award in de categorie ‘behoud en herbestemming’. De prijs werd uitgereikt door de Europese Commissie en Europa Nostra, het toonaangevende Europese netwerk voor cultureel erfgoed. Uit de 30 laureaten van de Europese Erfgoedprijzen die toen bekend werden gemaakt, werd het Antwerps stadhuis nu geselecteerd als 'best of the best'.
De jury prijst het gebouw als "het politieke en administratieve hart van de stad". Het stadhuis won dankzij een technisch verfijnde restauratieaanpak die de toegankelijkheid voor het publiek en de duurzaamheid versterkt, terwijl het UNESCO-erkend monument behouden blijft voor de huidige en toekomstige generaties.
Het renaissancegebouw uit 1565, dat op de UNESCO-werelderfgoedlijst staat, onderging van 2018 tot 2022 een grondige restauratie. De stad voerde die uit in samenwerking met architectenbureau HUB en Origin Architecture & Engineering, en ze werd medegefinancierd door het Vlaams agentschap Onroerend Erfgoed.
Een hedendaags, duurzaam en open huis van bestuur
De meest ceremoniële verdieping van het gebouw, het ‘Schoon Verdiep’, werd zorgvuldig gerestaureerd, inclusief de sierlijke kroonluchters, decoratieve schoorsteenmantels, goudlederen wandbekleding en muurschilderingen. Daarbij gebruikte het team traditionele ambachten en specifieke conservatietechnieken. De onderbenutte bovenverdieping kreeg een nieuwe bestemming als moderne kantoorruimte. Bovendien werden er duurzame ingrepen gerealiseerd zoals groendaken, hergebruik van materialen, en energiezuinige systemen.
Het project paste een praktische en historisch onderbouwde strategie toe, gebaseerd op een uitgebreid onderzoek. Zo werd onder andere gebruik gemaakt van jaarringonderzoek om hout te dateren en van 3D-laserscans. Het uitgebreide ontwerpproces focuste op functionaliteit, duurzaamheid en erfgoed.
Sinds de heropening in juni 2022 ontving het stadhuis al meer dan 65.000 bezoekers. De site blijft functioneren als politiek-administratief centrum én levendige publieke ruimte. Een voorbeeld van hoe erfgoed en hedendaagse noden hand in hand kunnen gaan.
Meer uitgebreide info over de restauratie van het Antwerpse stadhuis is te vinden op https://www.antwerpen.be/nl/dossier/restauratie-stadhuis/.
Erkenning Europees erfgoed
De European Heritage Awards / Europa Nostra Awards, medegefinancierd door het programma Creatief Europa, werden in 2002 gelanceerd door de Europese Commissie en worden sindsdien gecoördineerd door Europa Nostra. Al 23 jaar zijn de prijzen een belangrijk instrument in de erkenning van Europees erfgoed en het belang van de zorg ervoor. Ze worden ieder jaar toegekend in vijf categorieën. Er was ook een publieksprijs.
In de mediagalerij staat een reeks foto’s van het interieur van het gerestaureerde stadhuis. Opgelet, deze beelden zijn enkel bedoeld voor gebruik door pers.
Els van Doesburg
David Cleiren
