Grootschalige oefening in en rond Antwerpse kathedraal

De Onze-Lieve-Vrouwekathedraal is zonder twijfel één van de mooiste en bekendste gebouwen uit de Antwerpse binnenstad. Stad Antwerpen, Provincie Antwerpen, het bisdom en alle hulpdiensten werken nauw samen om dit Unesco-werelderfgoed en haar kunstschatten optimaal te beschermen. In dat kader vond vanmorgen een grootschalige oefening plaats waaraan verschillende (hulp)diensten deelnamen.
​

Vorig jaar in juni oefende Brandweer Zone Antwerpen nog om op korte tijd voldoende water tot aan de kathedraal te brengen. Nu focuste de oefening zich vooral op de samenwerking tussen de verschillende diensten en hulpdiensten. Tijdens de oefening werd uiteraard de nodige voorzichtigheid aan de dag gelegd om de kathedraal zelf en haar belangrijke kunstschatten niet te beschadigen.

Scenario van dakbrand

Het scenario van de oefening liep in grote lijnen als volgt:

Verschillende meldingen lopen binnen bij de noodcentrale: “Het dak van de Onze-Lieve-Vrouwekathedraal staat in brand!” Het vuur grijpt snel om zich heen en al snel is er risico op uitbreiding naar de rest van het dak en de twee torens. Op dat moment zijn er bezoekers aanwezig in de kathedraal én de Belforttoren. Zij moeten zo snel mogelijk geëvacueerd worden.

Naast dit scenario werd ook de evacuatie van de kunstwerken geoefend. Dit was enkel een theoretisch onderdeel van de oefening, om deze kunstwerken maximaal te beschermen en niet onnodig te verplaatsen.

Samenwerken loont

Aan deze oefening namen heel wat diensten deel: de dienst Noodplanning van stad Antwerpen, Brandweer Zone Antwerpen, de FOD Volksgezondheid, Politiezone Antwerpen, de Civiele Bescherming, team Crisiscommunicatie van stad Antwerpen, de kathedraal Antwerpen en AG Vespa. Daarnaast waren verschillende simulanten en figuranten aanwezig en kreeg de brandweer versterking van alle andere brandweerzones uit de provincie Antwerpen.

Deze oefening was nu heel zichtbaar, maar ook achter de schermen gebeurde er veel de afgelopen maanden. Zo draaide het intern crisisteam van de kathedraal al een theoretische oefening en werden heel wat noodplannen geactualiseerd bij de hulpdiensten.

Vóór deze oefening was er trouwens eveneens kennisuitwisseling, met de Parijse brandweer. Zij deelden hun kennis en de ervaringen van de jammerlijke brand in de Notre-Dame in 2019. Vandaag waren zij ook aanwezig om te observeren en te analyseren. Hun ervaringen en inzichten komen goed van pas om de brandweerprocedures af te toetsen.

Historisch erfgoed beschermen

“De grootschalige oefening van vandaag kadert in het grotere geheel om al het rijke historisch erfgoed in Antwerpen zo goed mogelijk te beschermen en op het ergste voorbereid te zijn”, vertelt burgemeester Bart De Wever.

Stad Antwerpen werkt hiervoor nauw samen met de verschillende hulpdiensten, Provincie Antwerpen (kathedraal) en het bisdom (beheer) om de kathedraal, haar kunstschatten en haar bezoekers optimaal te beschermen. Zo werd er de afgelopen jaren extra aandacht besteed aan brandveiligheid in alle verschillende delen.

Burgemeester De Wever: “De stad investeerde al 21.500 euro in onder andere een bliksemafleider en verbetering van de toegankelijkheid van de toren. Er werden ook een audit op brand, een risicoanalyse voor brand, en bestekken voor brandpreventiemaatregelen voor een bedrag van 60.000 euro aanbesteed."

Provincie Antwerpen, die het bouwheerschap heeft van het kerkgedeelte van de kathedraal, investeert ook sterk in de brandveiligheid.

“Om ervoor te zorgen dat dit kostelijke en onschatbare erfgoed goed beschermd wordt heeft provincie Antwerpen 340.000 euro geïnvesteerd in de vernieuwing en uitbreiding van de hele brandbeveiligingsinstallatie. De kathedraal wordt nu beveiligd door 289 branddetectoren, 36 beamdetectoren, warmtecamera’s en 81 brandmeldknoppen, waarvan 4 voor onmiddellijke evacuatie. Daarnaast coördineren we de overlegmomenten met alle betrokkenen om de brandveiligheid te evalueren”, zegt Luk Lemmens, gedeputeerde van de Provincie Antwerpen.

Lessons learned

De geleerde lessen uit de oefening van vandaag zullen zoals steeds gebruikt worden om procedures, tactieken en technieken indien nodig verder te optimaliseren.