Het Antwerpse college keurde vandaag de ‘Ontwikkelingsvisie R1 Zuid’ goed. Die visie is een mogelijk toekomstig ontwikkelingsscenario voor een veiliger ingerichte en compactere zuidelijke Ring, en bijna 4 kilometer overkapping. Ze werd uitgewerkt door het team van intendant Alexander D'Hooghe in samenwerking met de partners van het Toekomstverbond. Voor stad Antwerpen is deze ontwikkelingsvisie een toetsingskader bij toekomstige investeringen, en kan ze geïntegreerd worden in de uitbreiding van het Strategisch Ruimteplan Antwerpen. Tegelijk wil de stad de inzichten uit de studie maximaal inzetten bij de uitvoering van de volgende deelprojecten binnen het Ringpark Groene Vesten.
In 2017 sloten de Vlaamse overheid, stad Antwerpen, Havenbedrijf Antwerpen en de burgerbewegingen stRaten-generaal, Ademloos en Ringland het Toekomstverbond. De Oosterweelverbinding maakt de Antwerpse Ring rond en de overkapping stuurt de auto’s onder de grond. Zo zorgt stad Antwerpen voor een betere mobiliteit voor Vlaanderen en wordt de stad weer één geheel met meer groen en schonere lucht.
Met de Oosterweelverbinding in aanbouw en de overkapping van de noordelijke Ring in vergunnings- en uitvoeringsfase, bereikt nu de zuidelijke Ring (R1 Zuid) met de goedkeuring van deze ontwikkelingsvisie een nieuwe mijlpaal.
Een ontwikkelingsvisie is een toekomstgerichte studie die beschrijft hoe een gebied of zone zich de komende jaren mogelijks kan ontwikkelen. Specifiek toont deze visie hoe de R1 Zuid in de toekomst veiliger, vlotter en compacter zou kunnen worden ingericht. Die herinrichting zou ruimte vrijmaken voor bijna 4 kilometer bijkomende overkapping, drie nieuwe Ringparken en nieuwe verbindingen tussen buurten.
“Met deze ontwikkelingsvisie bereiken we een belangrijke mijlpaal in de uitvoering van het Toekomstverbond”, zegt intendant Alexander D'Hooghe. “Na Oosterweel en de noordelijke Ringparken tonen we nu ook voor de zuidelijke Ring dat een vlotter, compacter en veiliger verkeerssysteem voor Vlaanderen en meer leefbaarheid voor Antwerpen hand in hand gaan. Er komen een aantal grote en beloftevolle overkappingen bij. Volgende stap is om een roadmap voor de toekomst uit te werken.”
De R1 Zuid is een van de belangrijkste verkeersaders van Vlaanderen. Goederen, diensten en mensen vinden er hun weg door en rond Antwerpen, en vrachtwagens verbinden er de haven met de rest van België en Europa. De bereikbaarheid van en via Antwerpen weegt daarmee rechtstreeks op de economische welvaart van heel Vlaanderen. Tegelijk ligt de Ring, die ooit aan de rand van de stad lag, vandaag te midden van woonwijken, scholen en sportterreinen.
De ontwikkelingsvisie vertrekt vanuit een vereenvoudigd verkeerssysteem. Dankzij de Oosterweelverbinding kan het verkeer zich beter spreiden over de volledige Antwerpse Ring. Daardoor kan de zuidelijke Ring eenvoudiger en compacter worden ingericht, met minder complexe weefbewegingen, minder conflictpunten en een overzichtelijker wegbeeld. Het resultaat is op termijn een vlottere en veiligere doorstroming op een van de drukste verkeersassen van Vlaanderen.
Koen Kennis, Antwerps schepen voor mobiliteit: “Toen we in 2017 het Toekomstverbond ondertekenden, spraken we de ambitie uit om de Ring te sluiten, te verzachten en volledig te overkappen. Met deze ontwikkelingsvisie ligt er nu ook voor R1 Zuid een technisch onderbouwd toekomstbeeld. Oosterweel verandert de verkeersstromen op de Ring en creëert nieuwe mogelijkheden om dit deel veiliger en vlotter te organiseren, met ruimte voor overkappingen, Ringparken en nieuwe verbindingen tussen wijken. Dat mobiliteit en leefbaarheid hier samenkomen, is precies waar we met De Grote Verbinding al jaren aan werken.”
Met een eenvoudigere en compactere inrichting van de Ring kan er ruimte vrijkomen voor nieuwe overkappingen en fiets- en voetgangersbruggen die wijken verbinden die vandaag door de Ring gescheiden zijn. Zo zouden er in de toekomst drie nieuwe Ringparken kunnen ontstaan: Ringpark De Knoop rond de aansluiting met de E313, Ringpark Groot Brialmont en Ringpark Mastvest. Ze zouden plaats kunnen bieden aan groen, waterbuffering, sport en ontmoeting, en kansen voor nieuwe woningen, werkplekken en voorzieningen.
“Deze ontwikkelingsvisie is het resultaat van jarenlange, intensieve samenwerking tussen de stedelijke en Vlaamse overheidsdiensten en de burgerbewegingen”, zegt Manu Claeys van burgerbeweging stRaten-generaal. “Ze bewijst opnieuw dat co-creatie tot de beste resultaten leidt. Door samen te blijven bouwen aan een gedragen plan, ligt er nu een technisch onderbouwd voorstel dat alle partners mee onderschrijven en verder kunnen verfijnen en optimaliseren.”
“Wij zijn ook tevreden over het engagement om vanuit de onderzoeksvragen die bij de ontwikkelingsvisie geformuleerd zijn, verder te werken aan een maximaal overkapte Ring”, zegt Peter Vermeulen van burgerbeweging Ringland. “Wij werken daar graag aan mee. Want een groene Ring is de beste garantie op meer levenskwaliteit, volksgezondheid én klimaatadaptatie.”
De Ontwikkelingsvisie R1 Zuid is geen vastgelegd masterplan, maar een duidelijke stip aan de horizon. Ze geeft Vlaanderen en stad Antwerpen een kompas om de grote investeringen op en langs de R1 Zuid in de komende decennia niet los van elkaar te plannen, maar slim te koppelen aan een langetermijnperspectief dat mobiliteit en leefbaarheid samen versterkt.
Een belangrijke volgende stap is het uitwerken van een uitvoeringslogica. Die koppelt de voorgestelde ingrepen aan geplande en verwachte investeringsprojecten in bruggen en infrastructuur op de R1 Zuid, met een duidelijke fasering en financiering. Dat traject, inclusief de vergunningen, doorlopen de partners de komende jaren samen met overheden, experten, bewoners en burgerbewegingen. Met de Ontwikkelingsvisie R1 Zuid ligt er alvast een ambitieus vertrekpunt op tafel.
Met deze beslissing legt stad Antwerpen, binnen haar eigen bevoegdheden, een aantal principes vast. Zo vormt de ontwikkelingsvisie een toetsingskader voor toekomstige investeringen in de zuidelijke Ringzone en wordt ze opgenomen in de lopende uitbreiding van het Strategisch Ruimteplan Antwerpen (SRA). Stad Antwerpen zal eveneens verder samenwerken als Vlaanderen bijkomende studies zou opstarten.
Daarnaast beslist het college om verder in te zetten op de geplande deelprojecten binnen Ringpark Groene Vesten tussen de knoop E19 en station Antwerpen-Berchem. Hierbij wordt er maximaal rekening gehouden met de inzichten uit de ontwikkelingsvisie.
De deelprojecten binnen Ringpark Groene Vesten zijn concrete leefbaarheidsmaatregelen met grote baten op korte termijn. De ontwikkelingsvisie kijkt verder vooruit en schetst het kader voor een grondige aanpassing van de verkeersinfrastructuur, investeringen van een heel andere orde.
Stad Antwerpen, Vlaanderen, Lantis en de burgerbewegingen organiseren op zaterdag 24 oktober 2026 opnieuw een Ringdag, van 10 tot 17 uur in het Crowne Plaza hotel.
Deze achtste editie staat helemaal in het teken van de mogelijke toekomst van de zuidelijke Ring. Bezoekers krijgen er ook een laatste stand van zaken over de zeven Ringparken en de Scheldebrug, die de stad de komende jaren leefbaarder gaan maken. Bovendien krijgen ze een spectaculair zicht op de zuidelijk Ringzone vanop de 16de verdieping van het hotel, en kunnen ze deelnemen aan een infosessie of een kijkje nemen op de werf van Pomppark Zuid.
Het volledige programma is terug te vinden op degroteverbinding.be/ringdag.
", "mainvisual": { "thumbnail": "https://cdn.uc.assets.prezly.com/5ed94da6-ddf1-4029-a7fb-5d2aa6b44657/-/scale_crop/250x250/center/-/format/auto/", "large": "https://cdn.uc.assets.prezly.com/5ed94da6-ddf1-4029-a7fb-5d2aa6b44657/-/preview/500x500/-/format/auto/", "original": "https://cdn.uc.assets.prezly.com/5ed94da6-ddf1-4029-a7fb-5d2aa6b44657/" }, "contacts": [ { "name": "Koen Kennis", "company": null, "description": "Schepen bevoegd voor financi\u00ebn, mobiliteit, patrimonium, toerisme en middenstand", "email": null, "website": null, "address": null, "telephone": null, "mobile": null, "twitter": null, "facebook": null, "linkedin": null, "instagram": null }, { "name": "Mathias Theunckens", "company": null, "description": "Woordvoerder schepen Koen Kennis", "email": "mathias.theunckens@antwerpen.be", "website": null, "address": null, "telephone": null, "mobile": "0477 81 38 40", "twitter": null, "facebook": null, "linkedin": null, "instagram": null }, { "name": "Hella Rogiers", "company": null, "description": "Team Intendant", "email": "hella.rogiers@common-ground.eu", "website": null, "address": null, "telephone": null, "mobile": "0484 08 11 13", "twitter": null, "facebook": null, "linkedin": null, "instagram": null } ], "author": { "first_name": "Ward", "last_name": "Seyssens" }, "format_version": 6 }